اجلاس دو روزه مسجد سليمان بدون نفت
محل برگزاري اجلاس باشگاه مركزي
پس از اعلان برنامه و اجراي سرود جمهوري اسلامي توسط گروه سرود دانش آموزان دبيرستان صنعتي ارتش آقاي ملك زاده فرماندار مسجدسليمان طي سخناني گفتند :
با تشكر از تشريف فرمايي جناب آقاي مهندس تولايي استاندار محترم خوزستان و معاونت بر نامه ريزي و مدير عامل استان و فرمانداران و بخشداران كه قبول زحمت فرموده و در اين جلسه شركت نمودند تشكر نموده م خير مقدم گفتند و سپس فرمودند مسجدسليمان شهرستاني است كه 230هزار نفر جمعيت دارد و يكي از وسيع ترين شهرهاي استان خوزستان است با 1100روستا كه از سه بخش مركزي انديكا و لالي تشكيل شده و اكثر جمعيت و تشكيل دهنده اين شهرستان عشاير بختيار هستند و حدود 7000 كيلومتر مربع وسعت شهرستان است آغاز شهرستان با شروع فعاليت هاي نفتي بوده كه در سال 1287كه با شروع اولين چاه نفتي يك شهر صنعتي صد در صد وابسته به نفت در اينجا ايجاد گرديد .همراه با صدور و توليد نفت به جمعيت شهر افزوده شده بطوري كه در حال حاضر طول شهر مسجد سليمان به 24 كيلومتر رسيده كه خدمات رساني به آن را با مشكل مواجه كرده است شهر و شهرستان مسجدسليمان نقش عظيم در اقتصاد جهاني داشته آن طوري كه كارشناسان عنوان مي كنند حدود يك ميلياردو هفتصد ميليون بشكه نفت از اين شهرستان استخراج شده آمار شگفت انگيز است گر چه 99%اين آمار را رژيم ستم شاهي تقديم استعمار و استكبار جهاني كرده است و آنطوري كه بعضي از كارشناسان امور نفتي عنوان مي كنند دو سوم ذخاير نفتي هنوز در مخازن باقي است ضمن اين كه در حال حاضر روزانه 180 الي 170هزار فوت مكعب گاز استخراج ميشود و جهت راه اندازي مجتمع هاي پتروشيمي رازي و ايران ژاپن به بندر ماهشهر ارسال ميشود و حدود 300حلقه چاه هاي گاز و نفت دارد كه اكثرا بدون فعليت باقي مانده و پالايشگاهي داشت كه با ظرفيت روزانه 150هزار بشكه نفت و 150هزار بشكه گازوئيل توليد مينموده طبق نظر كارشناسان با حداقل هزينه ميتوان آنرا فعال و راه اندازي نمود و اين شهر را نجات داد اين شهر حدودا 20هزار نفر بيكار ثبت نام شده در اداره كار دارد .وضعيت اقتصادي اجتماعي منطقه بطور مستقيم و غير مستقيم طبق آمار برادران كميته امداد و بهزيستي حدود 12هزار زير پوشش كميته امداد امام خميني قرار دارد و همين تعداد زير پوشش بهزيستي فرار دارند و همين تعداد هم هستند كه پرونده هاي آنها مورد بررسي قرار گرفته و در نوبت قرار دارند .اما از عهده و توان اين سازمانها خارج است كه همه را زير پوشش قرار دهند .
99در صد مراجعين به فرمانداري يا بيكارند كه طلب كار ميكنند و يا از استضعاف گله دارند و ميسوزند جا دارد روي مسئله بيكاري همت ها را بالا ببريم و فعاليت هاي بيشتري انجام دهيم شايد بتوانيم انشا’ اله اينمردم خوب ونجيب را از اين وضعيت بيرون آورده و آنها را به آينده اميدوار كنيم گر چه مسائل زياد است پيشنهاداتي دارم كه اگر اين پيشنهادات عملي گردد مي توانيم تا اندازه ايي آينده اين شهر مخصوصا بيكاري را متوقف كرده و خدماتي نيز به مردم اين شهر ستان ارائه دهيم .
1- مشكل عمده شهر و شهرستان بي آبي است كه در فاصله 17كيلومتري كارون قرار دارد .همين مشكل خود باعث شده بخش خصوصي و صاحبان سرمايه و صنعت و حتي بخش دولتي رغبت چنداني نسبت به سرمايه گذاري و احداث كارخانجات و مراكز توليدي در اين شهرستان نشان نمي دهند .با توجه به اينكه مدير عامل محترم سازمان آب و برق خوزستان تشريف دارند .با اين روندي كه پيمانكار كار ميكند من فكر نمي كنم كه به اين زودي شهر صاحب آب شود مگر اينكه تصميم بگيرند بطور اماني انجام بدهند . زيرا برادراني كه بصورت اماني بخواهند انجام دهند مي توانند كار كنند شاهد آن برادران كه ديديم در ظرف مدت كمتر از يك ماه توانستند لوله قطوري با قطر 42 اينچ و بطول 300كيلومتر را لوله كشي نمايند و جهادي عمل نمايند و مشكل صدور نفت را حل نمايند من اطمينان دارم كه سازمان آ ب و برق خوزستان با توجه به گسترش امكانات و نيروهاي متخصص بالايي كه دارد ميتواند بطور سريع اين كار را بانجام برساند .
2- 2-ديگري احداث كارخانجات اشتغال ز ا است مخصوصا كارخانجات مونتاژ مانند تراكتور سازي و ماشين سازي و غيره كه مي تواند نقشي در بكارگيري نيرو هاي مستعد داشته باشد . زيرا جوانان اينجا از جواناني مستعد و با فكر و با ابتكارند كه اگر زمينه كار براي شان فراهم شود ميتوانند فكر و ابتكارشان را ارائه بدهند
3- ديگر اينكه تكميل جاده شهر كرد به مسجدسليمان كه در توسعه استان و ارتباط استان با مركز كشور است و همچنين يكي از راه حلهاي مناسبي است كه مي تواند اين شهر را از اين بن بست نجات داده و توليد كار نموده و نقشي در تردد عشاير داشته باشد .
احداث دانشگاه صنعتي است كه بسيار مورد نياز است با توجه به استعدادي كه جوانان اينجا دارند همچنين دشتهاي وسيعي مانند دشت لالي و انديكا كه ميتوانند زمينه بسيار خوبي در توليدات كشاورزي داشته باشند .
شهرك صنعتي كه شروع شده و الحمد لله خوب هم شروع شده و مشكلات بانكي و وام دارند كه جا دارد سيستم بانكي ما براي نجات شهر و ايجاد اشتغال سالم اين محدوديت را بر دارند و حل مشكل بنمايند .
اما مشكل عمده ديگري كه در سطح شهر وجود دارد بلا تكليفي وضعيت و توسعه شهر است و ما بعنوان متوليان كه ميخواهيم كاركنيم مثلا مدرسه يا خياباني را مي خواهيم بسازيم يا زميني را واگذار نماييم مشكل در حريم لوله هاي نفتي و چاههاي نفت و گاز را داريم كه اين هم بايد مشخص شود . كه يا شهر را تحويل ما بدهند كه ما بتوانيم اداره كنيم و يا شهر را تحويل بگيرند و مشكلات آن را رفع نمايند. و جمعيت را به جايي ديگر منتقل كنيم و شهر را در جاي ديگري گسترش دهيم .
به هر حال براي روشن شدن وضعيت آينده شهر بايد تصميم قاطعي گرفته شود . احداث پالايشگاه نفت و پتروشيمي ميباشد كه با توجه به سابقه ديرينه نفت در اين شهرستان و آشنايي كه مردم اين جا با صنعت نفت دارند ميتواند كار گشاي خوبي باشد .و ره گشاي حل مشكلات اين جا باشد با توجه به امكانات بسيار وسيع وزارت نفت در اينجا .
ديگر باز سازي مراتع دامداران است كه بيش از 12 ميليون راس دام متعلق به عشاير غيور بختياري كه در سطح شهر مسجدسليمان رفت و آمد دارند .و اين مراتع به مرور زمان از بين رفته اند و نياز است كه براي باز سازي كردن آنها متخصصين جهاد سازندگي و منبع طبيعي كار كنند طرحهايي براي احياي آنها ارائه نمايند .
احداث مجتمع ورزشي و تفريح مي باشد كه متاسفانه با همه قدمتي كه شهر دارد و بالغ بر 140 هزار نفر جمعيتي كه در شهر مستقرند .هيچگونه پارك و شهر بازي و استاديوم ورزشي وجود ندارد و تنها استاديوم ورزشي اين شهر نيز متعلق به شركت نفت بوده كه جا دارد در زمينه پر كردن اوقات فر ا قت جوانان اين شهر قدمهاي موثري برداشته شود انشا, اله كه برادران همت ها را بالا برده و از قطعنامه هايي كه صادر مي شود بتوانيم جواب گوي خواسته هاي بحق عزيزان مسجدسليمان باشيم .
مهندس توالايي استاندار خوزستان طي سخناني گفتند:
اين روز گرامي ميلاد مسعود امام محمد باقر پنجمين پيشواي شيعيان را به حضار محترم تبريك عرض ميكنم در اين روز با فضيلت و ميارك ا ميدا واريم كه در اين جلسه مهم فيو ضات و بهره هايي را ببيريم و مشكلات شهر مسجدسليمان را در يك ديدگاه جديد بر اساس يك برنامه ريزي جديد براي حل مشكلات قدم برداريم در واقع يكي از سرمايه هاي عظيم نظام مقدس جمهوري اسلامي عشاير ما هستند . عشاير عزيزي كه در زمان هاي بسيار دور در زمانهاي ستم شاهي رنج و مشقت هاي زيادي را تحمل كرده اند .مشقت ها و خفت هايي كه از رژيم ستم شاهي بردند .چه مشقاتي كه از خان و خو ا نين .اين ذخاير انقلاب در طول جنگ تحميلي رشادتهاي بس بزرگي را از خود نشان دادند .
اين عزيزان ما فطرتا و طينتا با اسلام و جمهوري اسلامي .با مقام شامخ ولايت و امامت و با مردم قهرمان و سلحشور ايران همگام و هم اهنگ اند و از كيان اسلم و جمهوري اسلامي تا سرحد امكان دفاع مي كنند .بر ما است كه بتوانيم براي اين قشر عظيم و عزيزاني كه بيش از اقشار ديگر ملت ايران تحت ستم بودهاند برنامه خاص و ويژه ايي داشته باشيم من از زمان تصدي استانداري خوزستان هميشه بر اين فكر بودهام كه چگونه ميشود اين ستم را از اين قشر عظيم برداشت .جايگاه اين عزيزان ما در بر نامه اول جمهوري اسلامي كجا است .چگونه بايد ستمها و فشارهاي دوران گذاشته را جبران كرد و ديدگاه غلط گذشته را اصلاح كرده و از چه مسيري حركت كنيم كه كوتاه ترين يا منطقي ترين مسير باشد . مهندس استاندار خوزستان طي سخناني گفتند: اين روز گرامي ميلاد مسعود امام محمد باقر پنجمين پيشواي شيعيان به احضار محترم تبريك عرض مي كنيم و از اين روز با فضيلت و مبارك اميدواريم كه در اين جلسه بهم فيوضيات و بهره هايي را ببريم و مشكلات ديرينه شهر مسجدسليمان را در يك ديدگاه جديد بر اساس يك برنامه ريز ي جديد براي حل مشكلاتمان قدم بر داريم در واقع يكي از سرمايه هاي عظيم نظام مقدس جمهوري اسلامي عشاير ها هستند عشاير عزيز كه در زمان هاي بسيار دور و در زمان هاي ستم شاهي رنج و مشقتهاي زيادي را تحمل كرده اند مشقت ها و خفت هاي رژيم ستم شاهي بردند چه مشقت هايي كه از خان و خوانين اين انقلاب در جنگ تحميلي رشادت هاي بس بزرگي را از خود نشان دادند .كه اين عزيزان ما فطراً و طبيعتاً با اسلام و جمهوري اسلامي با مقام شاخص ولايت و امامت و با مردم قهرمان و سلحشور ايران همگام و هو آهنگ هستند و از كيان اسلام و جمهوري اسلامي تا سر حد امكان دفاع مي كنند بر ماست كه بتوانيم براي اين شهر عظيم و عزيز اينكه بيش از اقشار ديگر ملت ايران تحت ستم بوده اند برنامه خاص و ويژه اي داشته باشيم من از زمان تصدي استاندار ي خوزستان هميشه بر اين فكر بوده ام كه چگونه مي توان اين ستم را از اين قشر عظيم برداشت جايگاه اين عزيزان ما در برنامه هاي اول جمهوري اسلامي كجاست .چگونه بايد ستمها و فشارهاي دوران گذشته را جبران كرد و ديدگاه هاي غلط گذشته را اصلاح كرد و از چه مسيري حركت كنيم كه كوتاه تر ين يا منطقي تر ين مسير باشد.
در بحث برنامه اول بر آنشديم كه در خوزستان برش منطقه بر برنامه بخش دولت بزنيم كه سهم هر بخش را در منطقه ارزيابي كنيم و ببينيم كاستي هاي برنامه در بخش هاي مختلف زير بنايي و خدمات عمومي چيست .يا بشود از يك برنامه ريزي منطقهاي با توجه به اولويتها برنامه اول داده شود . عزيزان و برادران حاضر همه در رده هاي مسئوليتهاي بالا هستند و دقيقا فرهنگ برنامه ريزي را ميدانند و با آن آشنا هستند نياز است كه در چنين شرايطي با يك ديدگاه منطقي مسير منطقي را بتوانيم تعيين كنيم .از آنجايي كه برنامه هاي دولت به صورت بخشي است .
هر دستگاهي يا وزارت خانه اي و سازماني به تنهايي بر اساس اهدافي كه در برنامه براي او تعيين شده است مسير حركتي را مشخص مي كند نياز است كه در خوزستان كه داراي ظرفيت هاي بسيار وسيع و بالقوه اي است به صورت بخش ديده شود .و برنامه ها با هم تلفيق و هماهنگ شوند .و نتيجه تلفيق آن ير ر سي شود كه چه كاستيهايي داريم و آنها را تامين كنيم تا برنامه بخشي موفق باشد و الا اگر در برنامه هاي بخشي تلفيقي صورت نگيرد نمي تواند به صورت مطلوب اثر بخش باشد يا حد اقل اثر بخشي آنها در بسيار از قسمتها كم خواهد بود .
يكي از اين اثرات برنامه ريزي بخشي همين است كه در مسجدسليمان اگر چه پروژه هاي عظيمي مثل سد داريم ولي براي مردم مسجدسليمان و براي عشاير كوچ رو مسجدسليمان هيچ برنامه اي نداريم و ديده نشده اين است كه بايد ديدگاه ديگري بر برنامه ريزي داشته باشيم و بر اساس آن نياز ها را با توجه به شناخت و فرهنگها و قومها و مليتها و تاريخ شناخت واقعي نياز ها و هماهنگي آنها با امكانات برنامه جديدي را مدون كنيم هميشه در ابتدا او تا كنون بر اين فكر بوده ايم .كه بتوانيم اين حركت را براي مسجدسليمان بخصوص براي عشاير بصورت عام بر داريم در بحث برش منطقه اي بر نامه هاي بخشي و تلفيق آن با پروژه هاي باز سازي و جبران عدم توسعه استان خوزستان در اين قسمت بحول قوه الهي موفق شدهايم شايد براي اولين بار در كشور . استان خوزستان اولين استاني باشد كه برنامه هاي بخشي را تبديل به برنامه هاي منطقه اي كرد و تنگناهاي بر نامه را تعيين كرد و براي خدمات زير بنايي و اساسي آن در بخشهاي بازرگاني و صنعتي و كشاورزي رهنمود هاي جديد و لازمي زا براي تكميل برنامه اول و مد نظر قرار دادن آن برنامه دوم تهيه كرده و هم باز سازي را كه يك حجم عظيمي از استان خوزستان و از انرژي و توان اجرايي استان را بخود اختصاص داده در اين برنامه ديده ميشود .و هم عدم توسعه اي كه استان در طول 8 سال دفاع مقدس داشته و بسياري از امكانات صرف دفاع شده است و يل به علت شرايط چنگي سرمايه گذاري در آن انجام نشده و يك استضعاف مضاعفي را هم داشته كه آنها با هم تلفيق شده و ديده شده اما من اعتقادم بر اين است كه بايد براي مسجدسليمان فكري جدا از اين مطلب كرد اصلا براي مسجدسليمان و حومه آن بايد يك ديدگاه منطقهاي ديگري در يك فضاي جغرافيايي جديد برنامه ريزي منطقه را ديد و بعد بتوانيم با برنامه بخشي و برنامه منطقهاي استان تلفيق بكنيم اگر مشكلاتي بر شهر مسجدسليمان از گذشته حادث شده و هنوز هم ادامه دارد و متاسفانه اين مشكلات رو به افزايش نيز هستند مربوط به اين است كه بايد به اين شهر با ديدگاه جديدي نگريست بنابراين بر آن شديم كه چنين سميناري داشته باشيم .
و از انديشمندان دعوت كنيم و بنشينيم و يك استراتژي جديدي را تعريف كنيم كه بتوانيم خط مشي برنامه ريزي هاي آينده را چه در برنامه هاي استاني و چه در برنامه هاي ملي پيگيري بكنيم .
مسجدسليمان در سال 1287 هجري شمسي برابر با سال 1908 ميلادي اولين چاه نفت آن در منطقه نفتون حفر شد شهر مسجدسليمان بعد از اولين حفر جاه شهر سازي و شكل گيري و مدنيت آن شروع شد تا آن تاريخ بيشتر منطقه به صورت عشاير كوچ رو و ساكن بودند اما از آن تاريخ به بعد شهر مسجدسليمان بدون يك طرح جامع و بدون توجه به ابعاد ويژه فرهنگي و قو ميش به وجود آمد .عشاير كوچ رو بختياري كه قشلاق را در مسجدسليمان و حومه داشتند و آنجا ا طر ا ق مي كردند كم كم جذب شهر شدند و كم كم به بازار كاري كه شركت نفت بر اساس سرمايه گذاري هايي كه براي استخراج نفت مي كرد يا شركتهاي نفتي در آ.ن زمان انجام ميدادند جذب شدند . ميشود به آمار مراجعه كرد در سال 1335 ميزان اشتغالي كه از صنعت نفت در مسجدسليمان وجود داشت بالغ بر 8/62در صد بود در حاليكه در سال 1365ميزان اشتغال در سطح شهرستان مسجدسليمان در نفت 5/3در صد بود نشان مي دهد كه مسجدسليمان از يك قطب صنعتي خارج شد و چگونه مسير قهقرايي و مسير به طرف نابود شدن را طي كرد البته شهر مسجدسليمان با توجه به فضاي تكنولوژي كه دارد و با توجه به فرهنگ بومي كه بر اساس كار صنعتي در منطقه بوجود آمده در صد با سوادي بالايي دارد و اين يكي از نعمتهاي اين شهر است كه بايد به آن توجه كرد همه مردم فرهنگ صنعت را دارند .و فضاي صنعتي خوبي را ميشود در اينجا بوجود آورد و هم در صد باسوادان آن بالا است و تفاوت بين دو آمار گذشته در سال هاي 65-70 بيانگر اين حركت است كه در صد باسوادان در سطح شهرستان مسجدسليمان بسيار خوب پيشرفته در سال 65 ميزان در صد باسوادي 8/73در صد بوده است كه بالاتر از متوسط سطح كشور است و در سال 70در صد باسوادي در سطح شهر بالغ بر 7/80در صد بوده و در سطح روستا به 70 در صد باسواد ميرسيم جمعيت فعال شهر يعني جمعيت شاغل و بيكار نسبت به كل جمعيت برابر با 6/23 در صد است و اين نشانگر اين است كه جمعيت عظيمي را داريم كه جوان و آماده كارند كه اگر ميدان فعاليت براي آنها فراهم شود .بخوبي وبا كيفيت مناسب جذب بازار كار خواهند شد و ميتوانند توليد مناسبي را سازمان بدهند ولي متاسفانه نرخ بيكاري در شهرستان مسجدسليمان در سال 70طبق آخرين سر شماري 6/30 در صد است كه از همه شهرهاي ما باستثنا’ آبادان و خرمشهر كه وضعيت ويژه اي دارند .
بالاتر است .اگر اين رقم را با دزفول 12 در صد و يا اهواز 19 در صد و شوشتر 21 در صد و بهبهان 13 در صد مقايسه كنيم ملاحظه خواهيم كرد كه رقم بالايي است و جاي بسيار نگراني است . در صد جمعيت بيكار آن در روستا ها هم بر خلاف ساير شهر هاي استان بسيار بالا است در صد بيكاري در سطح روستا ها نيز با همه كمبود ها و مشقت ها ي زندگي روستايي و با اين همه تورمي را كه تحمل مي كنند آنها هم بيكارند .
اين جا است كه جاي نگراني است و بايد براي آينده برنامه ريزي كرد كه جاذبه اشتغال در روستا را بيشتر و فراهم تر كرد كه جلوگيري كند از كوچ آنها و جلوگيري كند از حاشيه نشيني در داخل شهرها بحث ديگري كه بسيار با اهميت است و بايد اين بحث را جدي دنبال كرد اين است كه جاذبه ها در زندگي عشايري بسيار كم شده و بايد بتوانيم . در اين سمينار به برنامه اي دست يابيم كه جاذبه هاي لازم را براي زندگي عشايري فراهم كند در واقع يك سئوال بنده از اين سمينار محترم اين است كه بدانيم چگونه ميتوانيم با بحرانهاي ناشي از مهاجرت آنها با افزايش انگيزه ها در سطح جوامع روستايي و كاهش هزينه در سطح جوامع عشايري جلوگيري از اين مهاجرت كنيم و اگر اين كار هم صورت نگيرد ميدانيم كه بر مشكلات شهرمان هم افزوده ميشود .تنزل در آمدهاي سرانه عشاير يكي از مسائل عمده است كه بايد مورد توجه قرار گيرد .اگر قرار است ما به اين قشر محروم رسيدگي كنيم بايد افزايش در آمد براي آنها داشته باشيم اگر روند نزولي در آمد در بين عشاير ما باشد ما در شهر دچار مشكلات مضاعف ميشويم آنها به حاشيه شهر پناه مي آورند و روستا و زندگي سخت آن را رها مي كنند .
و مشكلات جديدي را براي شهري كه داراي استعداد است خدمات خودش را نميتواند كند بوجود مي آورند .اگر به سرمايه گذاري ها و تمهيدات لازم در مناطق عشايري خصوصا در بحث مرتع و جنگل داري و آب خيز داري و بحث احياي دامداري براي عشاير توجه نشود مشكلات شهر و مشكلات بيكاري و مشكلات تنزل در آمد سرانه عشاير هم چنان به قوت خود باقي است و مشكلات را به دنبال دارد بايد به فكر ايجاد انگيزه هاي جديدي براي سرمايه گذاري در بخشهاي مختلف كه از استعداد هاي منطقه است باشيم در واقع بايد راه هاي سرمايه گذاري را معلوم كنيم .انگيزه ها و جاذبه هاي آن را تعيين كنيم و سياستي اتخاذ شود كه براي افزايش اين انگيزه ها در دولت قدمهاي بزرگي برداشته شود . تا بشود براي سرمايه گذاري وتمهيدات لازم براي احياي مراتع جنگلها و دامداري و صنايع دستي در روستا ها قدم هاي عمدهاي بر داشته شود يكي از مسير هايي كه ميتواند موثر در اين كار باشد تكميل راه هاي شهرستان مسجدسليمان به استان چهار محالو بختياري است دو راه داريم يكي از ايذه و مسجدسليمان كه بايد براي باز شدن اين راه ها همت بيشتري بكنيم باز شدن اين راهها خيلي ميتواند در جذب سرمايه و در رفع محروميت ها مئثر باشد .كه همراه آن بايد ساير شبكه هاي ارتباطي را مورد توجه قرار داد .بدليل كوهستاني بودن و داشتن اقليم هاي ييلاقي و قشلاقي و همچنين جنگلهاي نسبتا خوب و مراتع بايد با تهيه طرحهاي فني و علمي و اصولي از منابع خصوصا از چنگلداري و مرتع داري و آب خيز داري قدم هاي بزرگي بر داريم .تا به اين طريق بشود بحث افزايش در آمدعشاير را بالا برد و طريقي اقدام كرد كه عشاير ما ضمن رفع محروميت از آنها نياز هاي مادي و جانبي آنها مثل بهداشت و درمان و آموزش هم بر طرف شود .
ابتدا بايد اقتصاد آنها را درست كرد و سپس بايد امكانات خدماتي و رفاهي را برايشان به ارمغان برد در اين صورت است كه در واقع ميشود گفت كه قدمي براي آنها بر داشته ايم .
در بخش صنعت در شهرستان مسجدسليمان متاسفانه در طول چنگ تحميلي كاري انجام نشده شايد هم با اگر با اين ديد گاه به صنعت نگاه كنيم كاري نتوان انجام داد ميزان موافقت هاي اصولي كه ار ابتداي پيروزي انقلاب صادر شده و مجوز آن داده شده و الان تبديل به كار شده و توليد دارد مي كند اگر نگاه كنيم خواهيم ديد كه بسيار اندكي از آنها به ثمر رسيده و قسمت عمده اي از آنها متاسفانه انجام نشده اگر خيلي خوشبين بر اين مطلب باشيم .من اين مطلب را تحقيق نكردم ولي اتز دوستان و عزيزانم در جلساتي شنيدم كه كمتر از 20در صد از اين مجوز ها به نتيجه رسيده در طول 10يا 11 سال گذشته بيش از 150فقره موافقت اصولي و 45 ميليارد ريال صادر شده ولي 20در صد آنها به انجام نرسيده و قابل انجام هم نيست علتهاي مختلفي دارد كه مقداري از آنرا آقاي فرماندار محترم مطرح كردند بايد براي بخش صنعت ايجاد جاذبيت هاي اصلي و زير بنايي را بكنيم و اينها نكاتي است كه بايد در برنامه هاي منطقهاي ديده بشود .اگر بشود براي جذب جاذبه و ترغيب و تشويق سرمايه گذاري ها چه در بخش خصوصي و چه در بخش عمومي بايد كاهش هزينه هاي زير بنايي مثل زمين و آب را داشته باشيم .اگر چنين تمهيداتي را قائل شديم و دولت چنين سرمايه گذاري هائي را انجام داد آن وقت ميشود اميدوار بود كه 80در صد بقيه اين موافقت هاي اصولي به انجام خواهد رسيد و الا هر چقدر هم كار به كنيم و بگوييم
چنين طرحهايي نياز است تا زماني كه اين طرحها اقتصادي نباشند و بازده اقتصادي مطلوب نداشته باشند فرق نمي كند چه براي بخش خصوصي باشد و چه در وجه مشاركت عام با مردم باشد چه در بخش دولت باشد اين سرمايه گذاري ها به نتيجه نخواهد رسيد سرماي گذاري اصلا نخواهد شد .بايد جاذبيت هاي سرمايه گذاري را ابتدا افزايش داد. و بايد پروژه هاي زير بنايي براي منطقه انجام داد كه در انجام اين پروژه هاي زيربنايي هزينه هاي سرمايه گذاري را براي آينده كاهش دهد يك شهرك صنعتي از سال گذشته در دست احداث است كه اميدواريم با آن حركتها بشود قدمهايي را برداشت .اگر چه باز هم به آينده آن نمي شود خيلي دل بست هنوز زمين آب و انرژي براي آن منطقه گران است بايد معافيت هاي ويژه مالياتي و گمركي حتي براي آن قائل شد و بايد تخصيص ارز را مناسب با منطقه به آن داده شود بايد اين سرمايه گذاري را حتي در شهر مسجدسليمان بنام بخش محروم و مانند شهر محروم ديد و براي آن تفاوت بين نرخ ارز دولتي و نرخ ارز آزاد قائل شد.
اينها مطالب عمدهاي است كه اميدواريم در بحث برادران عزيز و انديشمند كنجانده شود .اما در واقع ظرفيتهاي بالقوه و بالايي دارد اين طور نيست كه بگوييم مسجدسليمان ظرفيت ندارد مسجدسليمان داراي معادن كاني بسيار قوي است بيش از 12هزار تن سيمان را ظرفيت و كنجا يش دارد .پروژه ايي با ظرفيت 6هزار تن شروع شد قسمتهاي عمدهاي از ماشين آلات آن هم خريداري شده ولي بنا به دلايلي كه خيلي هم براي ما روشن و آشكار نبود متاسفانه به سه هزار تن تقليل پيدا كرده است اين ظرفيت اگر چه از استان خوزستان خارج نشده ولي به منطقه ديگري سوق داده شده ظرفيتهاي عمده ديگري را ما در منطقه داريم قرار است سد بزرگي در اين جا ساخته بشود كه مقدمات كار هم فراهم شده كه مسلما برادران مسئول سازمان آب و برق خوزستان اين جا مطرح خواهند كرد با توجه به اين كه مقدار متنا بهي گاز در منطقه داريم گازهاي ترشي كه ميتواند ماده اوليه صنايع پتروشيمي و صنايع نساجي و صنايع مختلف شيميايي باشد و اينها ظرفيت هاي بالقوه بسيار مستعدي است اگر چه برادرمان آقاي فرماندار آمار و اطلاعاتي كه دادند به نظر يك مقدار اشتباه بوده در مورد 2ميلياردو 170ميليون بشكه اي كه گفتند مجموع توليد نفتي كه از مخازن نفتي مسجدسليمان شده تا كنون 17 در صد حدود يك ميليارد و 250ميليون فوت مكعب الان گاز توليد ميشود و حدود 217چاه متروك دارد و بيش از 87 در صد نفت مسجدسليمان در زير زمين است منتهي با تكنولوژي موجود قابل استحصال نيست .
با امكانات و صنعت موجود امكان بهره برداري مقدور نيست . و يا اگر مقدور باشد به صرفه نيست ولي اين ميتواند براي آينده ها باشد ولي گاز بسيار قوي در مسجدسليمان هست كه اميدواريم بتوانيم با اين ديدگاه جديد برنامه ريزي بسياري از پروژه هاي كشور را به اين سمت سوق به دهيم در مورد صنايع عمده اي كه شايد بشود با توجه به نزديكي شهرستان مسجدسليمان به مناطق مركزي كشور مثل اصفهان و چهار محال صنايع نساجي را بشود در اين منطقه نه تنها براي استان خوزستان و كشور و حتي براي صادرات در نظر گرفت در اين استان به خصوص در مسجدسليمان با توجه به فرهنگ آنها مي تواند صنعت نساجي يك صنعت مهم تلقي شود در هر حال بحث را خلاصه كنم اين كه امكانات بالقوه در شهرستان مسجدسليمان در عشايرمان زياد است و عشاير ما از محرومترين اقشار بوده و دين خودشان را تا كنون ادا كرده اند. وظيفه مسئولين است كه بتوانند براي آنها برنامه ريزي مناسب به كنند ديدگاه جديدي را در برنامه تدوين به كنند اين ديدگاه جديد را در برنامه دوم جمهوري اسلامي تلفيق به كنند با ساير برنامه هاي بخشي و مسجدسليمان را از اين محروميت چه شهر و چه روستا خارج كنند . اگر اين طور شد حتما پروژه آب 10الي 12 سال طول نمي كشد. اگر يك خط لوله نزديك را هم بخواهيم به كشيم به خاطر بررسي توجيه اقتصادي آن چون توجيه اقتصادي ندارد و چون بازيافتي هم ندارد و مشكلات اجرايي هم دارد مقدار زيادي طول مي كشد بنا براين ديگر آن حالتها را نخواهيم داشت اميدواريم كه برادران عزيزي كه زحمت كشيدند و اين سمينار را فراهم كردند به اهداف خود برسند و به يمن اين روز فرخنده من از همه عزيزان قدر داني مي نمايم .
سخنراني مهندس آقايي :
با تبريك ميلاد امام محمد باقر پنجمين پيشواي شيعيان جهان به تمام مسلمانان جهان خصوصا به حاضرين در اين سمينار وبا تشكر از همه كساني كه به هر ترتيب با زحمات و فعاليتها و شركت در برنامه ريزي اين كار با ارزش و تشكيل اين سمينار نقش داشتند به سهم خودم از طرف همه مردم نفت خيز و همچنين شركت ملي نفت ايران تشكر مي كنم و اميدوارم كه از مجموعه بحثها و نقطه نظر ها و مطالب و موضوعاتي كه در اين جا مطرح مي شود و به بحث گذاشته مي شود و مسائلي كه در باب جهت گيري كارها به نتيجه رسيده ميشود چراغ راه روشنتر و زمينه عملي موثرتري در تحقيق خدمت گذاري مطلوب و موفقتر براي همه ما بين مردم خوب و عزيزمان از اين راه فراهم شود . آن چه كه به عنوان موضوع بحث اينجانب مطرح شد به خصوص جهت مسئوليت و وظايفي كه در ارتباط با آن وظيفه من دارم موضوعات و نظريات و مسائلي را خدمت شما سروران و مسئولين محترم عرض به كنم نكاتي است هم چنان كه مطرح شد نسبت به گذشته و آينده و به طبع زمان حال اينها هم قطعا بدون ارتباط با هم نيست و اگر ما بتوانيم رابطه همه اين مطالب را با هم ديگر يك رابطه منطقي و هدف دار و برنامه اي تقديم به كنيم ايجاب مي كند كه ما در درجه اول به عنوان يك وظيفه بسيار مقدس مخصوصا در موقعيكه باب برنامه ريزي و جهت خدمت گذاري براي مردم مطرح است اعتماد عميق و ناب و قطعي دسترسي پيدا به كنيم .وبا در نظر گرفتن اطلاعات كه نقش كليدي را در تصميم گيري و برنامه ريزي ها دارد همه راه هاي خوب و مطلوب به نفع هدفهاي محترم و شايسته را جهت بدهيم از بابت دولت كه يك وظيفه نسبتا سنگين بدوش ما گذاشته شده در ارتباط با اين سمينار و مطالبي كه لازم است خدمت شريفتان عرض به كنم كه اميدوارم خداي بزرگ عنايت فرمايد و من به سهم خودم از عهده اين وظيفه بر آيم قبلا لازم است چند نكته را جهت روشن كردن بعضي مسائل مقدمهاي عرض كنم كه شايد در نتيجه گيري عزيزان از اطلاعات انتخاب شده بي تاثير نباشد .يك گذشته عام و يك آينده عام را خدمتتان عرض كنم تا به يك گذشته خاص يا آينده خاص كه موضوع مسئله مسجدسليمان است برسيم .
بارها شنيده ايد و يا در كتابها –روزنامه ها و نشريات و سمينار ها و مراجع مختلف اين موضوع بحث شده كه ما در يك زماني با سلسله فعاليتها و سرمايه گذاري ها و كارها و اقداماتي كه انجام گرفته در داخل كشورمان در يك مقطعي در سال 55 و سال 56 قبل از پيروزي انقلاب اسلامي ما به يك ضرورتي به حدود 6ميليون بشكه نفت دسترسي پيدا كرديم بلا فاصله اين سئوال در ذهن خطور مي كند كه چرا الان به اين صورت نيست براي اين كه فقط عدد مقايسه اي را خدمتتان بگويم چيزي كه همين امروز از مجموع در يا و خشكي توليد مي كنيم حدود 5/3ميليون بشكه در روز است اين را هم در گوشهاي از اطلاعات ذهن شريفتان قرار بدهيد كه وقتي برنامه ريزي در سطح 6 ميليون بشكه نفت در سال 55 الي 56 وجود داشت روند تنظيم شده برنامه بوسيله شركت نفت در قبل از پيروزي انقلاب مخصوصا در جنوب به وسيله آسكو عمليات صنعت نفت اداره ميشد رقم برنامه اي براي سال بعد از سال 56 طوري تنظيم شده بود با همه هدفي كه بيشترين نظام توليد نفت را داشته باشند در طول سنوات 20ساله بعد طوري تنظيم شده بود كه در سال 70 يعني سالي كه الان در آن هستيم به رقمي از توليد حدود 2/3 ميليون بشكه در روز بشتر نمي رسيدند آنهم در حد ظرفيت نه در حد متوسط توليد در حدي حول وحوش 3 ميليون بشكه در نظر به گيريد بنابراين عدد ظرفيتي 6 ميليون بشكه توليد در سال 55 مطرح مشيد كه در واقع هم چنين بود روند برنامه اي مي كشاند به اين كه در سال 70يعني سالي كه در ان هستيم به يك چنين عدد يعني 3 ميليون ميرسيد دليل اين مطلب وعلت نزول اين ميزان توليد شايد مطالب و مسائل خاص فني و تخصصي باشد كه بيان جزييات آن با اجازه از حوصله و هدف اين جلسه خارج باشد من فقط تكيه اي كه به اين مطلب كردم بيشتر بعنوان نتيجه گيري نسبت به اين موضوع بودم ولي اين را در كلام مطلب اطلاع داشته باشيد كه آن ميزان استحصال نفت و برداشت نفت در روز در سالهاي 55 و 56 پس از يك سلسله سرمايه گذاري هاي فشرده و مستمر در سالهاي قبل از آن سالها انجام شده بود كه نهايتا با روند افزايش توليد نفت به آن ميزان رسيد كه مدت بيشتر از 8ماه دوام نداشت به طوري كه ما در مقطع ورود به دوران جمهوري اسلامي در سه ماهه چهارم سال 57 ميزان توليد نفتي كه در اختيار داشتيم بيشتر از 4/4ميليون بشكه در روز نبود اين روند كاهش يكي از دلايل مهمي كه در ارتباط با آن هست موقعيت مخازن است موقعيت كل مخازن نفتي در وضعيت مخازن نفتي است اين وضعيت طوري نيست كه ما به طبع يك انتظار طولاني و ديرينه از هر مخزن داشته باشيم به طبع هر مخزني در يك عمليات توليد سيانتي و بهينه يك عمر و دوام خاصي دارد شايد كلمه سيانتي را به كار بردم لازم باشد كه بيشتر توضيح به دهم و آن اين است كه ما وقتي بخواهيم به شكل مطلوب و علمي و فني به صورتي كه به مخزن ضربه نزنيم عمليات توليد را انجام دهيم كه مشكل فني آن به خوبي رعايت شده باشد .و از مخزن با حفظ ارزشهاي علمي و فني برداشت و توليد كرده باشيم نو عا عمليات سيانتي از آن اسم برده ميشود .
به طوري كه ما موظفيم اين عمليات را تماما در يك فاصله انجام دهيم گو اين كه در سال 56 كه به آن ميزان توليد نفت دسترسي پيدا مي كرد كشور اطلاع داشته باشيد برادران كه حدود بيش از 5/2 ميليون بشكه از ميزان توليد كه در آن مقطع انجام مي شد عمدتا بر اساس ا صلوب هاي سيانتي عمل نمي شد يك نمونه آن را خدمتتان عرض كنم در زماني كه ما هنوز تزريق گاز كه يك عمليات سيانتي است در باره مخزن انجام مي دهيم در مخزن ما ر و ن كه در خوزستان است ميزان توليدي كه روي آن انجام ميشود بدون تزريق گاز بالغ بر يك ميليون و جهار صد هزار بشكه در روز بود در صورتي كه ما همين امروز بيش از پانصد هزار بشكه توليد نفت از آن ميزان انجام نمي دهيم يا مخزني بنام مخزن گچ ساران كه در منطقه اي در استان كهكيلويه و بوير احمد است تا يك ميليون و جهارصد هزار بشكه در روز از آن برداشت ميكردند در صورتي كه ما در حال حاضر بيش از پانصد و هفتاد هزار بشكه از آن توليد نمي كنيم آن هم با وجود عمليات تزريق گاز در هر دو اين ميادين در زماني اين ميزان براي آنها صورت مي گرفت كه حتي تزريق گاز در آن ميادين انجام نمي شد بنابراينم شكل عملياتي هم كه در گذشته صورت مي گرفت نوعا عملياتي مبتني بر حركتهاي سيانتي نبود يعني توجه به حفظ اين ارزش خدادادي و برداشت صحيح و اصولي از اين منابع خدادادي در اين زمان محوريت عام نداشت بر عكس شرايط كنوني كه عمدتا هدف بر اين است كه در راستاي عمليات سيانتي فعاليت ها را انجام بدهيم اين دو سه آمار اوليه كه خدمتتان ارائه دادم بيشتر از اين باب بود كه در جريان يك امر قرار به گيريد كه اين تنها مسجدسليمان نيست كه در مجموع اين ميزان توليد وبر داشتي كه ما داريم مي كنيم ميزان بر داشت آن كم شده بلكه اين طبيعت نوع مخازن نفتي است كه پس از اجراي عمليات و حتي سيانتيش رو به اتمام مي رود .در يك زماني همه مخازن چنين وضعي دارند .به ميزان استحصال فني و علمي آن برداشتش رو به اتمام ميرود مخازن ديگري را نيز مشابه اين مخزن در اختيار داريم و در آينده هم مشابه اين را خواهيم داشت گو اينكه يك نكته را به اين اضافه بفرماييد در اطلاعات ذهني خود .ما طبق برنامه 5ساله مصوب مجلس محترم در سال 72مي بايستي در كل خشكي كه عمده توليدات را انجام مي دهيم ميزان توليدي كه طبق برنامه به طور متوسط در روز بايد بدست مي آورديم چيزي در حدود 3 ميليون و هشت هزار بشكه بود در جايي با برنامه تعديل شده و تغيير يافته افزايش توليد نفت چه در دريا و چه در خشكي آنچه كه تغيير برنامه به وجود آمده حتي در باره برنامه 5ساله در جهت افزايش استحصال توليدات نفتي طوري شده كه در برنامه به اين ترتيب تغيير جهت گيري بوجود آمده كه اگر ما در سال 78 طبق برنامه دوم مي بايست به عدد حدود 3ميليون و ششصد هزار بشكه توليد نفت در خشكي دسترسي پيدا مي كرديم اين عدد را در برنامه كشيدند به جلو و ما در سال 72 يك رقمي حول وحوش 4 ميليون بشكه توليد نفت در روز طبق برنامه اي كه در اختيار داريم بايد دسترسي پيدا به كنيم يعني تصور به فرماييد كه برنامه 5ساله 3ميليون و هشت هزار بشكه در سال 72 تبديل مي شود به حدود 4 ميليون بشكه آن هم در شرايطي كه 6سال بعد يعني در سال 78 ميزان توليدي كه طبق برنامه به طور متوسط مي توانستيم بدست آوريم 3 ميليون و شش صد هزار بشكه بود يعني افزايش برنامه زمان در انتهاي برنامه 5 ساله به ميزان يك ميليون بشكه به طور متوسط با همه اين اوصاف در افزايش اين ميزان توليدات و تغيير جهت گيري در روند برنامه 5 ساله مصوب با شكل جديد برنامه اي حتي در بعضي ميادين ميزان استحصال نفتي كه بدست خواهيم آورد در روند افزايش توليداتي كه مطرح شده افزايش خاص برايش در نظر به گرفتند . و به وجود نيامده بارز و مشخص آن مسجدسليمان است
اين نكته اي را كه در اين جا و چند جاي ديگر هم مي خواستم اضافه كنم كه در فرمايش برادر بزرگوارم جناب آقاي تو لايي هم بود كه مناطق ديگري هم هستند كه حتي در اطراف منطقه مسجدسليمان قرار دارند و از اول هم بدون نفت بودند و در كل اگر به قضيه بخواهد نگاه به شود به طبع فكر همه را يكجا مي بايستي در آن راستايي كه جهت گيري مورد نظر و توجه در فر ما يشا ت ايشان بود الهام به شود من مي خواهم يك چيزي را در جوار اين و در حاشيه اين مطلب عرض به كنم كه حتي در اين برنامه افزايش توليدات نفتي ما به ميزان حدود 20ميدان جديد نفتي را در توليد خواهيم آورد كه حتي امروز هيچ توليدي براي آنها نداريم و اكثرا نقاط دور دست و مرزي هستند و بعد از چندين سال مخازن آنها هم بعد از بهره برداري رو به اتمام ميرود. و عمده توليدات ما معمولا حد اكثر 6ميدان نفتي است –ميدان اهواز- ميدان مارون -ميدان گچ ساران – ميدان آغا جاري – ميدان بي بي حكيمه و ميدان رگه سفيد اين عمده توليدات حتي در برنامه افزايش توليد نفت هم روي اين ميادين است آن ميادين كوچكي كه حدود 20ميدان هستند و خرد خرد مجموعه اش را جمع كنيم حداكثر 200هزار بشكه توليد نفت ما را به وجود مي آورد در چهار يا پنج تا از استانها پراكنده است بعد از چندين سال در روند برنامه اي خاتمه پيدا خواهند كرد ..
اين كار برنامه اي و هدف و وظيفه اي كه به عهده ما گذاشته شده در جهت توليدات چيزي است كه براي كل كشور انجام ميدهيم و آثار آنهم در نتيجه توليد كلا در اختيار خزانه كشور قرار مي گيرد و شركت ملي نفت ايران به طور مستقيم حتي يك سنت در آمد نفتي آن را خودش به شخصه بدست نمي آورد مگر اين كه در راستاي برنامه در تصميمات تقسيمات بودجه به آ، اختصاص بدهند . به عنوان بخشي عمل مي كنيم اگر حضور تلفيقي در برنامه ريزي هاي منطقهاي بخش نفت پيدا به كند اين فقط در راستاي ميزان حضور و رابطه متقابل با مجموعه مسائل مسئوليتي مي تواند مفهوم داشته باشد و و گر نه ما اشتباهات مجددي در برنامه ريزي هاي مان خواهيم داشت .
اما راجع به مسجدسليمان بايد اعداد ارقامي را عرض كنم در مورد مخزن آسماري مسجدسليمان كه اولين ميدان نفتي در خاورميانه بود كه در سال 1908 ميلادي نفت به صورت تجاري در آن كشف شد .ذخيره نفت اوليه بر مبناي محاسبات 6 ميليارد و پانصد و هفتاد و پنج ميليون بشكه بوده كه ميزان قابل استحصال آن17 در صد يعني يك ميليارد و125 ميليون بشكه بوده كه از اين مقدار تا كنون يك ميليارد و 111ميليون بشكه استحصال كرديم يعني فقط 3/1در صد نفت قابل استحصال در ميدان مسجدسليمان در اختيار داريم اما مخازن گازي يكي مخزن گاز ترش مسجدسليمان كه ميزان ذخيره آن4 تر يليو ن فوت مكعب است ميزاني كه در ارتباط با حجم توليد آنميشود نام برد از بدو اكتشاف تا كنون 448ميليارد فوت مكعب گاز براي تغذيه پتروشيمي رازي استخراج شده و طي سال هاي 19674-1967حدود 432ميليارد فوت مكعب گاز در اثر نشطي در لوله ها داشته و در حال حاضر روزانه 260ميليون فوت مكعب را دارا مي باشد .و سپس به مخازن نفت مسجدسليمان اشاره كردند .و گفتند :اين مخزن مخزني است كه بر اساس معادلات فني و قابل اتكا كه در هر صورت بدست آمده امكان اين كه بيشتر بتوان از آن توليد كرد نداريم و از طرف ديگر از نظر وضع چينه شناسي و سازندگي طوري است كه شكاف بر داشته است و براي زيست محيطي نيز مناسب نيست و متاسفانه عمليات سيانتي را هم روي آن نمي توان انجام داد .
ما در مسجد سليمان يك بحث عمومي نسبت به كل بر نامه ريزي هاي جامعه و مردم داريم و يك مسائلي در باب كاركنان صنعت نفت داريم به طوري كه كل پرسنل صنعت نفت در مسجدسليمان 1500 نفرند و جالب اين است كه از اين تعداد فقط 68 نفر در عمليات بهره برداري مستقيم ما دخالت دارند و بقيه كار هاي خدماتي و سرويس دهي انجام وظيفه مي كند و براي عمليات جاري نيز چيزي نزديك به 5 ميليارد ريال هزينه داريم كه با هزينه توليد كه وقتي با جاهاي ديگر مقايسه كنيم به ده برابر هزينه هاي توليد نفتي در جاهاي ديگر مي رسد و به همين دليل هيئت مديره شركت نفت ملي ايران از 4 سال پيش مصوبه اي را به تصويب رساند كه به هر كسي اجازه داده شود با توجه به شرايط كنوني وظايف خاص خود را خودش انجام دهد .يعني منازلي كه در اختيار ارگانها قرار داده ايم و مجاني هم قرار داديم بنابراين خدماتشان را هم خود آنها انجام دهند
كليه تاسيسات توليد و توزيع آب و برق را در اختيار سازمان آب و برق خوزستان قرار به دهيم آن ميزاني كه از بهداري و بهداشت در اختيار داريم اين را هم با يك فرآيند مشترك بارش را از روي دوش شركت نفت بر داريم . گر چه زندگي كردن بدون نفت و جهت دادن اقتصادي در خيلي از جاها هنر بزرگي است ولي با نفت زندگي كردن بد نيست به شرطي كه خوب حركت كنيم و از آن استفاده نماييم .
دكتر فيروزي استاد دانشگاه شهيد چمران اهواز در باره مسجدسليمان –گذشته –حال و آينده گفتند:
يكي از مسائلي كه در دنيا علم نسبت به شهر ها مطرح است اين مسئله است كه شهر ها مانند موجودات زنده متولد ميشوند و بعد توسعه پيدا و پس از آن افول پيدا مي كنند و يا شهر هاي كوچك در شهر هاي بزرگ مسطتر مي شوند . كه اين تفكر از جبر جغرافيايي بر مي خيزد كه زياد هم درست نيست .زيرا ما در طول تاريخ شهرهايي داشتيم كه با يك انگيزه و علت وجودي خاص پيدا شدند .توسعه پيدا كردند .و توسط عاملي مانند عوامل طبيعي و يا عواملي انساني موجب شده كه از بين برود ولي جذبه طبيعي منطقه به قدري زياد بوده كه مجددا شهري بر ويرانه ساخته شده و ادامه دادند از نظر تيپ شناسي شهر محيط جغرافيايي طوري است كه شهر بر اثر عواملي طبيعي پراكنده است و مثل شهرهاي ديگر پيوستگي ندارد و همين امر مشكلاتي را ايجاد كرده است .بنابراين بايد تلاش كنيم ضمن حفظ نفت هويت غير نفتي هم از نظر اجرايي و شناختي به مسجدسليمان به دهيم پس اگر بخواهيم تغيير و تحولي در مسجدسليمان ايجاد به شود بايد به همين جاذبه هاي غير نفتي بينديشيم و آنها را كشف كنيم كه يك سري آنها آب و خاك و غيره است و يكسري ديگر نيروي انساني است كه به فراواني و ارزاني در اين جا با آن روبرو هستيم و پيشنهاد كردند كه ايجاد راه هاي ارتباطي وسيع موجب شكوفايي منطقه مسجدسليمان خواهد شد كه متاسفانه راه مسجدسليمان به اصفهان به تعويق افتاده و برنامه ريزي كردن در استفاده از آب كارون در دو جهت يكي در رفع مشكلات آبي شهر و ديگري در جهت تامين نيروي هيدرو الكتريسته نيرويي است تقريبا ارزان قيمت و ديگري بهره برداري صحيح از مراتع اصلاح شده ما در اين است كه مي تواند به رايگان دام ها را تغذيه كند . پيشنهادات جالب ديگري از صنايع غذايي و صنايع دستي و غيره را نيز دارند كه باعث جذب جمعيت بيكار منطقه خواهد بود كه در خانه هستند يك اصل وسيعتر از همه و آن وحدت و يك دلي است كه نظر به دهيم واجرا كنيم .
با جمع بندي كار مهندسين مشاور كه انجام دادند شهر اشكالاتي دارد كه آنها را به دين شرح بيان داشتند در موقعيت كنوني اسكان جمعيت در محدوده كنوني شهر به دو دليل عمده دچار اشكال است از يك سو خطرات ناشي از مسائل زيست محيطي يعني زيست محيطي مخزن آسماري و حريم چاهاي نفت كه حيات ساكنان شهر را تهديد مي كند و توسعه شهر را در محدوده كنوني نا ممكن مي سازد و از سوي ديگر كالبد نا به هنجار شهر امكان گسترش آن را در حول مراكز اصلي شهر از بين برده است كه اين از تحرك ظرفيت بالقوه جمعيت پذيري شهر كاسته است اما اشكالات ذكر شده از لحاظ كالبدي يكي از دلايلي است كه شهر را از گسترش شايسته خود باز داشته است .اما بايد ديد كه اوضاع از نظر پايه مشاغل پايه اي شهر براي مسجدسليمان فراهم مي آورد و به اين ترتيب شهر توان پايداري اقتصادي را مي يابد چگونه است .
بايد گفت مسجدسليمان در كنار دشت خوزستان منابعي عظيم از معادن كاني غير فلزي را در اختيار دارد كه از نظر صنعتي و كشاورزي و جمعيتي جنبه حياتي دارد و ديگر اينكه مسجدسليمان داراي استراتژيك از نظر نظامي براي پشتيباني دشت خوزستان و مرز هاي جنوبي است .
مسجدسليمان داراي مركزيت شهرستان و همچنين پشتيباني كوچ نشينان در وراي مركز شهر است كه اينچه از نظر مبادله اي و چه از نظر اداري قدرت ويژه به شهر مي بخشد و جاده در حال احداث پيوند دهنده استان خوزستان به جهار محال بختياري از اين شهر گذر مي كند كه اين امر استراتژيك شهر را استحكام بخشيده و به انزواي نسبي آن پايان مي دهد در واقع مسجدسليمان هر آنچه را كه براي ايجاد مركزيت پوياي شهري مورد نياز است دارد . و از سوي ديگر مدنيت شكل گرفته آن ظرفيت كم نظيري را براي پذيرش فعاليت هاي جديد و توسعه سريع را در اختيارش قرار داده است بنابراين بايد گفت كه بر عهده همه دست اندر كاران است كه با برنامه اي سنجيده اين نخستين شهر پارسيان و اين نخستين شركت شهر ايران كه در هر دو حالت پايه توسعه عمومي ايران بوده است را صاحب مدنيت پويا و پايدار سازند .اگر ما بتوانيم از شركت نفت تعهدي بگيريم كه در اراضي آماده سازي كه جاي آن مشخص شده است مقداري از هزينه هاي آماده سازي را به عهده به گيرد در واقع قدم مثبتي بر داشته شده است كه در سطح وزارت مسكن مطرح هست و قرار است كه با وزارت نفت و دست اندر كاران هماهنگي لازم به عمل آيد .
آقاي دكتر نعمت در بحث نقش جمعيت در روند توسعه گفتند :
با تاسف بايد اذعان نمود كه اگر در برنامه هاي توسعه به نزولت خدا داد اين خطه و پتانسيل عظيم نيروي انساني ان بدرستي نگريسته ميشد نه تنها واژه محروم بي معني بود بلكه رشد فعاليت اقتصادي و فرهنگي اين شهر قادر بود كه مولد حيات در ديگر نقاطي بود كه مصداق واقعي محروميت هستند بشود با صنعتي شدن شهر و صدماتي كه ناشي از اين صنعت بوده مي توان در جامعه مسجدسليمان و يا جوامع شهري ديگر به بينيم حال آن كه مصداق گذشته چراغ راه آينده است بايد به بينيم چه بكنيم . و اگر روند رشد را بررسي كنيم جمعيت جهان روز بروز به فزورني مي رود و نيازهاي آنها را بايد پيش بيني كرد و در اينباره بايد فكري اساسي انجام داد و سپس در باره فزوني جمعيت در كشورها و رشد جمعيت دنيا و راه هاي كنترل آن را بيان داشته و گفتند :در مورد مسجدسليمان مشكلات عديده اي دارد كه يكي از آنها آب است و ديگري مهاجرت روستاييان به شهر است .
آقاي هدايت مدير عامل صنايع خوزستان :
تامين آب و برق و زمين واحدهاي صنعتي بود .و يكي از موارد اصلي ديگر اين است كه جمع افرادي كه علاقهمند به صنعت هستند و بساغ ما مي آيند همه متاسفانه تكي مي آيند و افرادي هستند كه حقوق بگير بودند و يا افرادي هستند كه از روستا به شهر آمدند و بعضا هم فرهنگ صنعت را خوب مي شناسند و تخصص آن را هم دارند اما سرمايه ندارند كه اگر اين ها بتوانند در يك تشكل گسترده تري وارد قضيه به شوند بانكها هم در كنار آنها قرار گيرند خيلي بهتر ميشود حالا من اسم تعاوني را روي آن نمي گذارم هر شكلي كه خودشان بهتر تشخيص ميدهند و فرهنگ شهرستان مي پذيرد به شكل فروش سهامي يا شركت سهامي عام بهتر است و راحت تر مي توانيم سرمايه گذاري كنيم وقتي يك مجري طرح نوشابه كه 700الي 800 ميليون تومان بايد خرج كند و تمام توان او در حد پيش پرداخت خريد زمين شهرك صنعتي و دور زمين است و ديگر مي گويد پول ندارم من نمي دانم كه چگونه مي توان ايد بست به تمام شدن اين طرح 700 الي 800 ميليون توماني .يكي ايجاد تسهيلات لازم براي سرمايه گذاري در مسجدسليمان است كه صحبت شود .دوم اينكه ما مي گوييم كه مسجدسليمان از اول نفت نداشته و در آينده هم نخواهد داشت اما به هر حال شهريست كه نياز است در آن سرمايه گذاري شود مسجدسليمان را هم مثل اراك بدانند كه بايد نفت پمپاژ كنند و به آنجا ببرند .نه اينكه وزارت نفت مديون مسجدسليمان است و يا مسجدسليمان را هم مثل اصفهان بدانند كه نفت اين جا بايد تلمبه شود و به آنجا برده شود و يا مسجدسليمان را هم مثل تبريز بدانند كه نفت بايد از حوزه آغاجاري به آنجا برده شود حالا نفتي كه از اين سر زمين برده ميشود بياييد ببينيد كه سرمايه گذاري نفت در شهرستانهاي كوچكتر قدمي بر نمي دارند . توي برنامه 10ساله نفت يك ذيال سرميه گذاري براي پالايش يا پتروشيمي جديد نمي شود مگر آنچه كه از قبل بوده اما تا دلتان به خواهد در استانهاي ديگر اين كار را كردهاند يعني اينكه برنامه ريزي كه ما اعتقاد داريم توب كشور انجام گرفته منطقي عقلاني اقتصادي است نه اين حرفا نيست متاسفنه برنامه ريزي كشور ما خليل از آن ها دست سازمان برنامه و بودجه نيست آن برنامه ريزي بخشي كه الان دارد انجام ميشود تلفيقش را هم حتي سازمان برنامه و بودجه انجام نمي دهد هر كس توي اين مملكت در كابينه قدرت بيشتر داشت بيشتر هم بهره ميبرد . چند وقت پيش توي روزنامه نوشته بود كه براي آب تبريز 100ميليون دلار بودجه ارزي داشته بودجه تبريز از كجا مي آيد حالا آب مسجدسليمان مگر چقدر هزينه داشته كه تا به حال انجام نشده .بنابراين نمي توان نشست و به برنامه ريزي دل بست در واقع ما در برنامه پنج ساله نه اينكه در مسجدسليمان چيزي نديديم بلكه در استان خوزستان چيزي نديديم اين تواني كه شما روي آن هستيد كه استان خوزستان و شهرستان مسجدسليمان را به خواهيد با اين وضعي كه ما منتظر باشيم كه آقا به صورت آرام و خود مسئولين مي آيند و براي ما كار مي كنند و فقط ما پيشنهاد بدهيم اين كار واقعيتش را در 10سال گذشته ديديم چون اينجا جنگ بوده بيمارستان بايد مي ساختند و نه ساختند اما در مشهد و اصفهان تهران ساختند به خاطر خدمت به مسائل جنگ و رزمندگان استان خوزستاني كه يك روزي گل سر سبد ايران بود از نظر اشتغال اكنون قبل از ايلام قرار داريم و بيست وشش استان ديگر قبل از ما قرار دارند . درصدي از در آمد حاصل .يا سهم ما را سهم ملي به دهند يعني در برنامه ريزي سهم استان خوزستان را و مسجدسليمان را ملي در نظر بگيرند .
اگر قرار باشد كه هر كسي خودش بيايد و سرمايه گذاري نمايد اين رامطمئن باشيد كه با شرايط فعلي كسي نخواهد آمد. مسجدسليمان الان تبديل شده به يك شهر اقماري يعني نيروي شاغل آن اقماري است بنابراين با كشت صنعت ها شغل جديد ايجاد نمي كنيم بلكه شغل هاي ار بين رفته را سازمان ميدهيم مشكل بيكاري استان خوزستان كه بدترين شهر آن مسجدسليمان است به قوت خود در 5 يا 10 سال آينده باقي است اگر به خواهيد با اين سير پيشرفت بكنيد وقتي دولت نخواهد به اين جا تسهيلات بدهد .
آقاي ميرزايي: وقتي كه بحث در باره خود كفايي شهرستان مسجدسليمان را مطرح مي كنيم بايستي مسائل مستعد آن را شناسايي كنيم كه به نظر من انديكا يكي از مناطق مستعد اين شهرستان است چرا كه هم از نظر آب و خاك داراي استعداد هاي خوبي است و باعث تاسف است كه خاك آن فرسايش زيادي پيدا كرده و ضرر قابل جبراني هم نيست و ضررهاي غير قابل جبراني تا حال وارد كرده و وارد هم مي كند در بخش انديكا گذشته از اينكه ميشود يك قطب بسيار مهم دام پروري استان و شايد كشور به شود روي صنايع جنبي آن هم ميشود كار كرد مثل كارخانه هاي شير پاستوريزه و چرم سازي ايجاد كرد و با وجود سد شهيد عباس پور و رودخانه كا ر و ن كه در منطقه است به نظر من ميشود.
اداره كل صنايع بايستي به فكر يك شهرك صنعتي در بخش انديكا باشد به خاطر اينكه استعدادهايي كه در منطقه وجود دارد و از نظر معادن بسيار غني است معادني مانند سنگ و گچ و آهك و ماسه بسيار غني دارد و اداره كل معادن مي تواند روي اين قضيه كار كند و تاثير بسيار مثبتي بر خود كفايي منطقه داشته باشد .
سخنراني نورالدين در رابطه با مسائل زمين شناسي :
مخزن مسجدسليمان 30كيلومتر طول, و 8 كيلومتر عرض آن است و تمام منابع نفتي زير آن قرار دارد و دو فرميشن دارد در بالاترين نقطه بر آمدگي تاقديس گاز قرار دارد و زمين شناسان نفتي موقعيت گاز را محاسبه مي كنند . تا بدانند كي بايد اه بزنند تا به نفت برسند بعد از منطقه گازي منطقه نفتي است كه زير آن قرار دارد كه اين موقعيت اين هر مخزني اين چنين است و بستگي دارد كه مقدار آب يا گاز يا نفت كم يا زياد باشد .بنابراين در موقعيت خاص مسجد سليمان كه نفت آن را بردند آيا همه نفت آن را بردند ؟ خير خيلي ديگر دارد و در موقعيت خاص آني كه ما دست به نفت بسيار سنگين انجام مي دهيم وبا موقعيت خاص منطقه خيلي قابل مطالعه است وبه سرعت نمي توانيم تصميم بگيريم كه اين موقعيت گازي را الان داريم از آن استفاده مي كنيم آيا اين گاز را مصرف نكنيم نگهداري كنيم بخاطر ترشي گاز كه مي خواهيم با اين گاز كار هاي ديگري انجام دهيم نه ما با مطالعاتي كه انجام داديم ديديم كه بايد بخاطر حفظ موقيعيت اين شهر اين گاز بايد بنحوي مصرف شود و خارج شود تا بتوانيم موقعيت هاي شكستگي و درز ها ييكه در منطق گچ ساران دارد آن فشار گاز را رلير كنيم تا در اين منطقه بتوانيم افراد را جايگزين كنيم . فكر ديگر هم در اين منطقه حاضر وجود دارد كه جمعيت زياد است .اگر نقشه هاي شهر سازي كه ما الان ميخواهيم روي أن كار بشود يك حركت به صورت افقي و يك حركت به صورت عمودي داشته باشيم حيلي از مسائل اين جا را حل خواهد كرد با توجه به اينكه به بينيم أيا ارتفاعات به ما اجازه چنين چيزي را مي دهد و أيا ميتوان امور شهر سازي را پياده كرد ...
آقاي مهندس آشوري در رابطه با آسايش منطقه طي سخناني گفت : ديروز و امروز برادران مطالب مختلفي را در خصوص جمعيت و نيروي انساني و اشتغال و فعاليتهاي زير بنايي و برنامه ريزي جغرافيا بيان فرمودند همه آنچه كه گفته شد و گفته خواهد شد مي توان در سه پديده كه هميشه مورد بحث برنامه ريزان بوده و كساني كه در واقع متخصص مسائل توسعه هستند مي باشد خلاصه كنيم اين سه پديده انسان هست و فعاليت و فضايي كه انسان در آن فعاليت دارد .اينها سه پديده اي هستند كه دست اندركاران مسائل توسعه در دنيا به عنوان محور كار خودشان قرار مي دهند .
هر نوع نظام برنامه ريزي كه امروز در دنيا طراحي شده و خواهد شد مسلما اين سه پديده را در بر خواهد داشت خوشبختانه براي اولين بار سال جاري ما توانستيم از اين برنامه بخشي كه 6تاي آن را در رژيم ستم شاهي پشت سر گذاشتيم و همه هم بخشي بودند .يك برش منطقه اي داشته باشيم و يك مقدار فعاليتها را منسجم با هم ديگر به بينيم هم انسان و هم فضا و هم فعاليتي كه انسان بايد در آن فضا انجام بدهد همه اين ها را با هم ديگر منسجم كنيم .ما در انتخاب الگو ها و روشها نيازمند كار هستيم كه در محافل علمي و دانشگاهي بايد روي آن مقولات كار شود لا توجه به مقايسه جمعيت شهر و روستا و عشاير منطقه مسجدسليمان در سالهاي 65 و 70 گفتندكه اين مقايسه يك كاهش جمعيتي را نشان مي دهد كه علت را مي توان در چهار عامل جستجو كرد يكي تفكيك بخش هفت گل از مسجد سليمان و يكي ديگر سر شمار شدن همه جمعيت عشايري در هنگام سر شماري . سوم بازگشت يك عده از مهاجرين جنگ تحميلي به شهرهاي خودشان يا جاي ديگري و چهارم مهاجرين شهرستان است كه براي يافتن كار يا عامل ديگري از اين شهر مي روند كه خود زنگ خطري است جمعيت فعال 5/23در صد از كل جمعيت را تشكيل مي دهد نرخ اشتغال 3/16و نرخ بيكاري 2/7 كه نسبت به استان كه نرخ اشتغال آن 05/18% است و نرخ بيكاري 8/4است كه نرخ بيكاري مسجدسليمان از كل استان بيشتر است و نرخ اشتغال هم از كل سطح استان كمتر است .تعداد باسودان مسجدسليمان 70 در صد مشخص شده يعني نرخ با سوادي پيشرفته است . گرايشها وپتانسيل هاي مثبت در جهت توسعه منطقه از نظر ملي امكان خدمات رساني آموزشي به صنايع نفتي و نظامي در سطح كشور در منطقه وجود دارد .با توجه به تجاربي كه اين شهرستان در گذشته داشته به علاوه با توجه به پذيرش رقم بالايي از دام عشايري مي توان اين منطقه را به عنوان يكي از هسته هاي پشتيباني و تقويت و توسعه دام پروري و دامداري كشور در نظر به گيريم در سطح بين منطقه اي اين شهرستان امكان با لقوه اي براي ارتباط با راه اصلي استان خوزستان به اصفهان دارد ....
سخنراني مهندس فرازمند :
گزارشي از وضع آب هاي زير زميني مسجدسليمان و منابع آبهاي زير زميني دادن .
از نظر آب و هوايي منطقه مسجدسليمان در اقليم گرم وخشك قرار دارد و ميزان نزولات جوي در سال حد اقل 9/196ميلي متر و حداكثر 5/911ميلي متر و متوسط بارندگي 3/553 بر آورد شده است منطقه مسجدسليمان از نظر مور فولوژي يك منطقه كوهستاني است كه داراي دره هاي عميق با شيب تند مي باشد و به تدريج كه از شمال به سمت جنوب نزديك مي شويم از ارتفاعات كاسته شده و به جلگه خوزستان منتهي مي شود .
سازند آ سماري گر چه در زمين شناسي نفت به حساب مي آيد و آن در زماني است كه در زير زمين باشد اما وقتي همين سازند در منطقه بيرون زدگي رخ نمود داشته باشد مي تواند به عنوان يك منبع آبي يا كا رس نمود داشته باشد بعد سازند گچ ساران است كه به علت داشتن مواد كچ و آهك و ايندريد و مارن هاي قرمز و خاكستري غير قابل نفوذ بوده و در نفت به عنوان كفراك شناخته مي شود به همين خاطر نمي توان در اين سازند سفره هاي آب دار داشته باشيم . اما همان طور كه ميدانيد آب هاي سطحي مناسب با كيفيت خوب و مطلوب وجود ندارد به جز رودخانه كار و ن كه حداكثر دبي اين رودخانه بر اساس هيدرو متري در گدار لندر در اين ايستگاه در يك دوره 20ساله 3686متر مكعب در ثانيه با اشل 23/16و حداقل61 متر مكعب در ثانيه با اشل 46/0 كه اين اطلاعات مي تواند در نصب پمپ هايي كه براي آب رساني مسجدسليمان در نظر گرفته ميشود مورد توجه قرار به گيرد. و بطور كلي مي توان نتيجه گرفت كه كليه دشت هايي كه در منطقه مسجدسليمان قرار دارند از لحاظ موقعيت زمين شناسي و مورفولوژي در وضعيت خوبي نيستند و كلا از رسوبات دانه ريز كه از ضخامت قابل توجهي هم بر خور دار نمي باشند .
و ديگري محدود بودن اين دشتها و نداشتن منابع تغذيه كننده به طور دائم و كمبود ميزان بارندگي در منطقه و عدم وجود رسوبات دانه درشت و مخروط افكند همگي دليلي بر كمبود سفره هاي آبدار با كيفيت مطلوب در منطقه ميباشد.
سخنان مهندس رحيمي مدير كل منابع طبيعي استان :
واقعيت امر اين است كه منابع آب هاي زير زميني ضعيف است بنابراين بهترين و پسنديده ترين راه آب خيزداري در منطقه است علمي كه در مملكت ما جوان است و نا شناخته و كاري است بسيار پر اهميت و با ارزش و ناشناخته براي اغلب مردم كشور .شغل اغلب مردم بعد از منطقه صنعتي , دام داري و كشاورزي است كه بخش دامداري در رتبه اول قرار دارد .
مساحت كل جنگل و بيشه ها در منطقه مسجدسليمان 620هزار هكتار مي باشد كه بهارين سرمايه ها را مي توان از آن ها بدست آورد عمده ترين كاري كه در نظر داريم در مرحله اول آب خيزداري در منطقه است كه اگر اين فعاليت با پشتوانه اعتباري و امكاناتي روي آن سرمايه گذاري شود مسائل ما حل شده باشد .
سخنان آقاي فرهود از بانك كشاورزي :
نقش بانك در اقتصاد اين است كه پول ها و سپرده هاي مردم يا شركت ها و گروه هاي مختلفي كه در زمينه اقتصادي فعاليت دارند جمع آوري كرده و با در اختيار قرار دادن اين پولها و سپرده ها در بخش هاي مختلف اعم از توليد و خدمات در صنعت و كشاورزي و بازرگاني سرمايه گذاري نمايد بانك مي تواند با دادن امكانات براي كساني كه قصد سرمايه گذاري دارند كمك كند تا كارشان را توسعه دهند .
در ارتباط با كاري كه بانكها مي توانند در منطقه مسجدسليمان انجام بدهند اين است كه كمك كنند به توسعه اقتصادي و براي تحقق اين امر بايستي فعاليتهاي بخشهاي مختلف كه بر مبناي توليد قرار دارند توسعه پيدا كنند.
فعاليتهاي بانكها در منطقه بدو بخش است 1-فعاليتهاي كوچك اقتصادي كه در حد توان مردم منطقه باشد 2-طرحهاي بزرگ كه بايد راههايي براي آن پيدا شود .
سخنراني آقاي داودي فرماندار فارسان:
در عصر حاضر تلاش براي صنعتي شدن در كشورهاي رشد نيافته به صورت يك تحول و يك انقلاب و جهش در آمد و كشورهاي پيشرفته به طور جنون آميزي در حال رقابت هستند آن گونه كه علاوه بر كسب اطلاعات از همديگر اقدام به سيستم هاي جاسوسي صنعتي نموده و متر صد بدست آوردن كوچكترين ابداعات و اختراعات و شيوه پيشرفته يك ديگرند .
اين فزوني طلبي ها در امر ثروت و اقتصاد از ك سو و رجحان در امر صنعت و تكنولوژي از سوي ديگر به گونه اي است كه حريت فرهنگ و سنن و استقلال كشورهاي رشد نيافته همچنان مغلوب و مرعوب اميال كشورهاي رشد يافته اقتصادي صنعتي است اگر به خواهيم ارتباط صنعت و مسجدسليمان را جستجو و كاوش كنيم نا گريز هستيم كه جايگاه هاي براي صنعت ترسيم به كنيم و بگوييم صنعت يعني چه و در كجا مي توان صنعت را مستقر كرد و ويژگيهاي مكان را براي صنعت تشريح به كنيم و بعد امكانات و استعداد هاي بالقوه مسجدسليمان را با پارامتر هاي مطرح شده با همديگر تطبيق بدهيم .
عوامل موثر در مكان يابي در برنامه ريزي هاي صنعتي شامل 12 پارامتر عمده است
1- لحاظ نمودن مواد وارده به مجتمع توليدي صنعتي
2- بازار مصرف
3- راه و ترابري
4- امكانات تامين انرژي
5- نيروي انساني
6- امكانات آموزشي
7- امكانات رفاهي و زيست
8- مسائل صنعتي كشاورزي و اجتماعي
9- شرايط اقليمي و جغرافيايي
10 - مسائل مالي و سرمايه اي
11-اثرات محيطي
12-سياست هاي دولت پيرامون آن منطقه.
مسجد سليمان داراي فرهنگ صنعتي است كه بسياري از شهرستان ها از آن بي بهرهاند راه و ترابري از عناصر تعيين كننده در صنعت و توسعه است كه مسجدسليمان با اتمام جاده محور مسجدسليمان –فارسان از بن بست در خواهد آمد و عملا فاصله خود را نسبت باستان سرد سير چهار محال و بختياري و استان بزرگ و اشباع شده صنعتي اصفهان و مركز استان داراي جاده هاي درجه يك ميباشد نزديك ميشود .بنابراين مسجدسليمان داراي پتانسيل هاي بالا است و بدليل ويژگيهاي جغرافيايي يكي از مكانهاي موثر در استقرار صنعت خواهد بود ...
قطعنامه سمينار مسجدسليمان بدون نفت :
ضمن عرض تبريك به مناسبت ولادت با سعادت پنجمين اختر تابناك ولايت و امامت حضرت امام محمد باقر(ع)و درود به روان پاك و مطهر امام خميني (قدس ..سره)بنيان گذار نظام مقدس جمهوري اسلامي ايران و شهداي اسلام و يا سلام به پيشگاه رهبر معظم انقلاب حضرت آيت ا...خا منه اي مد ظله العالي
از آنجايي كه شهرستان مسجدسليمان بر اساس وجود نفت رشد و وسعت يافته و نفت به عنوان عامل پايه در شكوفايي آن در زمانهاي قبل نقش به سزايي داشته و لذا اكنون به لحاظ فروكش كردن فعاليت شركت نفت در اين شهرستان و به منظور نجات آن از اقتصاد تك پايه اي نفت در چنين روز فرخنده اي اجلاس دو روزهاي تحت عنوان (مسجدسليمان بدون نفت ) با حضور استان دار محترم خوزستان مديران كل استان , كارشناسان محققان, مسئولين ادارات و ارگانهاي شهرستان ,عشاير غيور و اقشار مختلف مردم در اين شهرستان تشكيل و پس از استماع نظرات و پيشنهادات و نشست هاي كارشناسي تصميمات زير اتخاذ و به تصويب كليه حاضران در جلسه رسيد.
اميد است به ياري خداوند متعال و كوشش همه نيروهاي مومن و تحت رهبري هاي خردمندانه ,رهبر معظم انقلاب اسلامي و در راستاي برنامه هاي توسعه فرهنگ اجتماعي و اقتصادي 5ساله اول و دوم دولت حجت الاسلام و المسلمين هاشمي رفسنجاني رياست محترم جمهوري و ديگر مسئولين محترم مملكتي گامي مثبت در جهت خواسته به حق مردم شريف و شهيد پرور اين شهرستان بر داشته شود
موارد قطعنامه:
1-با توجه به اين كه اين سمينار در روز ولادت با سعادت حضرت امام محمد باقر (ع)در سال 1370تشكيل شده ,مقرر شد همه ساله به ميمنت اين روز مبارك نشست ساليانه اجلاس در چنين روزي تشكيل و مصوبات مربوطه را پيگيري نمايند و انشا ا..... اين اجلاس به عنوان يك سنت حسنه اجرايي بر قرار باشد تا در سايه نام مبارك حضرت امام باقر(ع)مسائل و مشكلات اقتصادي اجتماعي مردم شريف مسجدسليمان با عدم تكيه به نفت مرتفع شود.
2-تصويب شد كميته اي تحت نظر فرمانداري و با حضور نمايندگان تام الاختيار سازمان جهاد سازندگي سازمان برنامه و بودجه –سازمان آب و برق خوزستان – اداره كل كشاورزي استان و مشاور زيست و مسئولين برخي ادارات شهرستان بشرح زير به عنوان كميته پيگيري و برنامه ريزي اهداف دو روزه مسجدسليمان بدون نفت تشكيل و مصوبات سمينار و همچنين برنامه ريزهاي اجرايي آنرا پيگير نمايند.
مسئولين شهرستان عبارتند از : رئيس اداره كشاورزي , نمايندگي اداره صنايع , مدير شبكه بهداشت و درمان, رئيس اداره كار , رئيس منطقه نفت , رئيس جهاد سازندگي , مسئول برنامه ريزي فرمانداري(به عنوان دبير جلسه) ,رئيس منابع طبيعي , نماينده محيط زيست , رئيس اداره امور عشاير, ضمنا مدير كل برنامه ريزي استانداري و نماينده محترم مردم در مجلس شوراي اسلامي در كميته مزبور شركت فعال خواهد داشت .
3-ضروريست جهت بهره بر داري از كليه امكانات جمعيتي , جغرافيايي و معرفي منطقه بويژه آب و خاك ,كليماتولژي و هيدرولژي مطالعات جامع توسط دستگاه هاي زير در يك زمان مطلوب شروع و به كميته برنامه ريزي اجلاس دو روزه (مسجدسليمان بدون نفت )كه, در اين سمينار مشخص شده است ارائه گردد. دستگاه هاي مزبور عبارتند از :سازمان آب و برق خوزستان در زمينه آب و خاك و آبهاي سطحي و تحت الارضي و موقعيت آب و هوايي منابع طبيعي در مورد آب خيز داري , همچنين مطالعه و آسايش جمعيت توسط برنامه و بودجه و با توجه به تجربه ,حفاري در منابع آب زير زميني (ذخاير آبي رژيم كار سنيك) در ايذه مقرر شد سريعا نسبت به حفاري در نقاطي كه سازمان آب و برق مطالعه نموده اقدام و گزارش به كميته پيگيري اجلاس داده شود .
4-مقرر شد با توجه به وضعيت كنوني شهرستان ضرورتا وزارت راه و ترابري اقدامات زير را به انجام برساند .
الف :جاده مهم و استراتژيكي مسجدسليمان به استان چهار محال و بختياري را با بسيج همه امكانات با روشي فني و مهندسي تكميل و قابل بهره برداري نمايد.
ب: احداث جاده كمربندي ايذه مسجدسليمان –دزفول مورد مطالعه قرار داده و زمينه , اجرايي آن را فراهم آورد .
ج: احداث جاده مسجدسليمان – رامهرمز- ماهشهر را مورد توجه قرار دهد.
ه: مطالعه جهت ايجاد خط آهن از شوشتر به مسجدسليمان با توجه بوجود شبكه خط آهن در مسجدسليمان در سالهاي قبل انجام شده
د: بر قراري خطوط هوايي با استفاده از امكانات موجود و با توجه به فعال شدن پروژه هاي بزرگ زيربنايي و صنعتي در منطقه مورد توجه قرار گيرد .
5-مقرر شد سارمان برنامه و بودجه نسبت به پيگيري تامين اعتبارات لازم جهت برنامه هاييكه از طرف كميته برنامه ريزي و پيگيري اجلاس تصويب ميشوند اقدام لازم را به عمل آورد .
6-مقرر شد كل شهرستان مسجدسليمان با توجه به وضعيت اجتماعي – اقتصادي آن به عنوان شهرستان محروم پيشنهاد شود . با توجه به اينكه در حال حاضر تنها بخشهاي لالي و انديكا به عنوان بخش محروم شناخته شده اند, در اين زمينه سازمان برنامه و بودجه به كمك استانداري مورد را پيگيري خواهند نمود .
7-لازم است سازمان آب و برق خوزستان با يك اقدام ضربتي انقلابي در اسرع وقت نسبت به تامين آب آشاميدني و اصلاح شبكه توزيع آب اقدام تا موجب رفاه مردم گردد.
8-پيشنهاد شد براي حل معضلات از امكانات كليه دستگاه هاي نظير دفتر مناطق محروم سپاه پاسداران , ارتش, جهاد با يك روش مناسبي براي اجراي پروژه هاي خاص و حياتي طلب كمك شود .
9-مقرر شد سازمان هوا شناسي در اولويت اول ايستگاههاي باران سنجي مسجدسليمان را نصب و راه اندازي نمايد.
10 مقرر شد با توجه به مطالعات طرح توسعه مسجدسليمان اولا : اداره كل مسكن و شهر سازي طرح توسعه شهرستان را مطالعه نمايد. ثانيا در برنامه طرحهاي زير بنايي شهر مطالعات طرح توسعه قويا منتظر باشد و از آن جهت اصلاح سيستم آب رساني و ساير امور بهره گيري كافي شود .
11-اجلاس در تسريع احداث پروژه گاز رساني شهر به صورت استاندارد تاكيد مي نمايد .
12-مقرر شد وزارت نفت با توجه به استعداد منطقه و امكانات تخصيصي خود نسبت به ارائه طرحهاي مناسب در زمينه هاي صنايع جنبي پتروشيمي و گاز و نفت به اداره كل صنايع براي تنظيم موافقتهاي اصولي براي بخش تعاوني و خصوصي به منظور اجراي آن در منطقه مسجدسليمان همكاري جدي نمايد .
13-نمايندگان شركت نفت اعلام داشتند كه شركت نفت كماكان در كنار مردم منطقه حضور خواهند داشت تا به كمك ساير دستگاههاي اجرايي مسائل و مشكلات را حل نمايند.
14-با توجه به فضاي صنعتي شهرستان ايجاد دانشكده فني مهندسي در ارتباط با مسائل كشاورزي و دامداري و صنعتي مورد تاكيد قرار گرفت .
15-مقرر شد هزينه مطالعات طرح توجيهي احداث دانشكده فني مهندسي قيد شده در بند فوق با توجه به استعداد منطقه از نظر صنعتي توسط معاونت برنامه ريزي استانداري خوزستان تامين و پرداخت گردد.
16بهر گيري از انرژيهاي جديد در زندگي عشاير مورد تاكيد قرار گرفت و تاكيد شد كه از نتايج سميناري كه توسط سازمان عشاير ايران قبلا در شيراز بر گزار شده است استفاده گردد
17-اجلاس در امر سرمايه گذاري توسط بانكها- سازمان صنايع ملي – مجتمع اقتصادي – كميته امداد امام – سازمان تامين اجتماعي – بانك صنعت و معدن و بنياد مستضعفان